İran hakimiyyəti insan haqlarını pozmaqda yeni "dünya rekorduna" imza atıb. İran İnsan Haqları təşkilatının yaydığı məlumat bunu təsdiq edir. Ötən il ölkədə insan haqları 1 milyon 120 min 77 dəfə pozulmuşdur. Necə deyərlər, bu qara rəqəm Ginnesin "Rekordlar Kitabı"na daxil edilməli faktdır.
"Öyrənci"nin yaydığı məlumata görə, il ərzində İranda 529 məhbus edam olunub, 597 siyasi fəal məhkəmə qərarı ilə azadlıqdan məhrum edilib, 4615 vətəndaş isə müvəqqəti həbsdə saxlanılıb.
Edam edilənlərdən 323 nəfərinin kişi, 6-nın qadın olduğu dəqiqdir, qalanlarının cinsiyyəti barədə bilgi əldə edilməyib. Edam edilənlərdən 76 faizi narkotik maddələrin alqı-satqısı və istifadəsində, 11 faizi təcavüzdə, 5 faizi isə adam öldərməkdə təqsirləndirilib.
Ölüm hökmlərinin 13 faizi Tehranda, 12 faizi Qərbi Azərbaycanda, 10 faizi isə Xorasanda icra edilib. Edam cəzasına məhkum edilənlərdən 61 nəfəri isə əfv olunub.
İran yeni ili edamlarla qarşıladı. Qəzvin şəhərində iki nəfər əhalinin gözü qarşısında dar ağacından asıldı. Adları Məhəmməd və Əli kimi açıqlanan məhbuslar şəhərin mərkəzi meydanlarından birində edam olunublar. Onlar 1 ailənin 4 üzvünü qətlə yetirməkdə ittiham olunaraq edam cəzasına məhkum ediliblər.
"Media forum" saytının məlumatına görə, "uyuşdurucu qaçaqçılığında" təqsirli bilinən 40 nəfər Zəncan, Kərəc, Kirmanşah və Simnan şəhər zindanlarında edam olunublar. Asılanlar arasında Əfqanıstan və Nigeriya vətəndaşları da var.
"Silahlı bank oğurluğuna" görə məhkum edilmiş 3 nəfər - Əlirza Əhmədi, Sadıq İsgəndəri, Sasan Bəstami isə yanvarın 5-də ictimaiyyət qarşısında dar ağacından asıldılar.
Yeni həbslər
Azərbaycan türklərinin milli varlığı uğrunda dinc mübarizə aparanlardan Həmədan Universitetinin tələbəsi Yunis Süleymani yenidən tutulub. ETTELAAT Ərdəbil şöbəsinin əməkdaşları ötən il iyunun 17-də "İldırım" adlı tələbə jurnalının keçmiş redaktoru Yunis Süleymanini atasının mənzilindən aparmışdılar. Onda 5 ay həbsdə saxlanmış, noyabrda 220 min dollarlıq mülk girovu qarşılığında müvəqqəti azadlığa buraxılmışdı.
Həftə sonu yayılan məlumata görə, ETTELAAT Ərdəbil şöbəsinin əməkdaşları Yunis Süleymanini dekabrın 25-də tutublar. Həmədan Universitetindən də qovulduğu deyilən bu azərbaycanlı gəncə qarşı irəli sürülən ittihamlar haqda dəqiq məlumat yoxdur.
"Öyrənci"nin yaydığı xəbərə əsasən, İnqilab Məhkəməsinin Təbriz bölməsi yerli Tibb Universitetinin tələbəsi Saman Cahanpur barəsində 6 ay azadlıqdan məhrumetmə və 20 şallaq zərbəsi haqda qərar çıxarıb. Tələbə ötən ilin sentyabrında Urmiya gölünün qurumasına qarşı Təbrizdə keçirilən etiraz aksiyalarında tutulmuşdu. Onda Cahanpur yerli ETTELAAT təcridxanasında 2 həftə saxlanmış və fiziki, mənəvi işgəncələrə məruz qalmışdı. Mülk girovu qarşılığında zaminə buraxılmışdı.
Əhər şəhər məktəblərindən birinin müəllimi, türklərin milli haqlarını tələb edənlərdən biri Abbas Nəzəri yerli inqilab məhkəməsinin birinci şöbəsinə çağırılıb. O, 2006-cı ilin mayında keçirilən etiraz aksiyalarının birinci ildönümünə hazırlıq gedən zaman - 2007-ci il mayın 21-də məxfi polis tərəfindən öz şəxsi evində tutulub və ETTELAAT-ın Təbriz idarəsinə köçürülüb. Nəzəri orada 30 gün saxlanıb və sorğu-suala tutulduqdan sonra mülki vəsiqə qarşılığında zaminə buraxılıb. Ancaq bəlli olmayan səbəblərdən Abbas Nəzərinin dosyesinə indiyə kimi baxmayıb.
İranda bəzi islahatçı qəzetlə əməkdaşlıq edən jurnalist Fatimə Xəridmənd tutulub. ETTELAAT əməkdaşları Fatimə Xəridməndi yanvarın 7-dən 8-nə keçən gecə evindən aparıblar.
Fatimə Xəridməndin yoldaşı, jurnalist və siyasi fəal Məsud Ləvasani Bi-Bi-Si televiziyasının fars redaksiyasına açıqlamasında ETTELAAT əməkdaşlarının evdə 3 saata qədər axtarış apardığını bildirib:
"Xanımın həbsini onun siyasi məhbus ailələri ilə əlaqədə olması ilə əlaqələndirdilər. Fatiməni apararkən məmurlarla elə bir çaxnaşma yaranmadı. Lakin mən və 4 yaşlı oğlumuz hələ də şok içindəyik. Yoldaşımın heç vaxt siyasi fəaliyyəti olmayıb və onun tutulmasının əsl səbəbi bizə aydın deyil".
|
