Bizim potensial müştərilərə ismarış:

Azərbaycanla Rusiya arasında Bakı-Novorossiysk kəməri üzrə əlavə neftin nəqli və qaz göndərişinin artırılması ilə bağlı müzakirələr başlanıb. Rusiyaya mavi qaz ixracının 3 mlrd. kubmetrə çatacağı gözlənir.

Rusiyaya qaz ixracı ötən il yanvarın 1-dən gerçəkləşdirilir. Azərbaycanla Rusiya arasında qaz alqı-satqısı barədə ortamüddətli müqavilə 14 oktyabr 2009-cu ildə Bakıda ARDNŞ və Qazprom arasında imzalanıb. Müqavilə 2010-2014-cü illəri əhatə edir. Sənəddə Azərbaycan tərəfinin hər il Rusiyaya azı 500 milyon kubmetr həcmində qaz ixrac etməsi nəzərdə tutulur. Yeri gəlmişkən, müqavilədə qaz ixracı həcminin ən yüksək həddi göstərilməyib. Ancaq ilk vaxtlar ixrac 0,5 mlrd. kubmetr olsa da, sonradan ixracı artırmaq haqqında razılıq vardı.

Hazırda Rusiyaya 2 milyard kubmetr qaz ixrac edirik. Halbuki mavi qazın ixracı ilə bağlı ilkin anlaşma zamanı ixrac 0,5 mlrd. kubmetr nəzərdə tutulmuşdu. Sonradan ixracat 1 mlrd. kubmetrə, 2011 ildə isə 2 mlrd. kubmetrə çatdırıldı. Yəni anlaşma imzalandıqdan sonra mavi qaz ixracı 4 dəfə artırılıb.

REKLAM

Son müzakirələrin nəticəsi olaraq ixracın 3 mlrd. kubmetrə çatdırılacağı güman edilir. Bununla da Rusiyaya qaz ixracı 6 dəfə artırılmış olacaq.

Ekspert Vüqar Bayramov bildirir ki, Rusiyaya mavi qaz ixracının artırılması Azərbaycan üçün bir neçə aspektdən əhəmiyyətli olacaq:

"Əvvəla, Rusiya Azərbaycan mavi qazına ən çox pul verən ölkədir. Belə ki, hər kubmetrə 240 dollar ödəyir. Müqayisə üçün deyim ki, Gürcüstan mavi qaz satışı üçün Azərbaycana 170 dollar, Türkiyə isə hazırda qüvvədən düşən müqaviləyə əsasən 1000 kubmetrə 120 dollar ödəyir. Hələlik bu rəqəmin dəyişdiyi ilə bağlı bilgi yoxdur. Bütün hallarda Rusiya Azərbaycan mavi qazını ən baha alan ölkədir".

İqtisadçının dediyinə görə, Rusiyaya ixracın artırılması bizdən mavi qaz alan ölkələrə ismarışdır. AB Nabucco layihəsində maraqlıdır, bu layihənin və ya hansısa Transxəzər kəmərin gerçəkləşəcəyi halda, Azərbaycana öz qazını daha yüksək qiymətə satmaq imkanı yaranır. Ötən il Azərbaycan 29 mlrd. kubmetr mavi qaz hasil edib. 2011-ci ildə qaz hasilatının təxminən 2 mlrd. kubmetr də artacağı proqnozlaşdırılır. "Şahdəniz-2" fazası istifadəyə verildikdən sonra birinci mərhələdə mavi qaz hasilatının 45 mlrd. kubmetrə qədər artacağı, daha sonra 60 milyard kubmetrə çatdırılacağı planlaşdırılır.

V.Bayramov Rusiya mavi qaz ixracatının artırılmasının Azərbaycan üçün siyasi baxımdan müəyyən dividentlər gətirdiyini vurğulamaqla yanaşı, müəyyən problemlər yaratdığını da istisna etmir:

"İxracın həcminin artması regional məsələlərdə Azərbaycana Moskvanın dəstəyini qazanmağa imkan versə də, bu, Qərblə münasibətlərə əks təsir göstərə bilər. Doğrudur, hələlik Rusiyaya ixrac artırılsa da, bunun Qərblə münasibətlərə təsirini minimumlaşdırmaq üçün ciddi artımlara gedilməyib. Yəni 3 mlrd. kubmetr Avropanın ildə istədiyi 21 mlrd. kubmetrdən 7 dəfə azdır. Bütün hallarda Rusiya ilə mavi qaz əməkdaşlığının davam etməsi Azərbaycanın həm geosiyasi, həm də iqtisadi siyasətində dəyişiklikdən xəbər verir".