Dünya bazarında neftin qiyməti son bir ayda ən yüksək həddə - 107 dollara qədər yüksəlib. Bu son üç ayda isə orta qiymət 90 dollardan yüksək olub. Bu, dünya bazarında neftin orta qiymətinin dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan həddindən 50 faiz çox olması deməkdir. Büdcəyə daxilolmalar artıb. O baxımdan gələn ay dövlət büdcəsinə əlavə və dəyişikliklər qaçılmaz görünür. Əməkhaqlarında, sosial yardımlarda artımlar hələlik rəsmi olaraq elan edilməsə də, büdcə profisitinin yaranması və gəlirlər hissəsinin proqnozlaşdırıldığından çox olması bu addımı atmağa imkan verir. Büdcə dəyişikliklərindən sonra əməkhaqqı artımları ilə bağlı sərəncamlar gözlənilir. Proqnozlara görə, 2009-cu ildə olduğu kimi, bu artımlar 10 faiz intervalında olacaq. Və iyul ayından başlayaraq mərhələli olaraq büdcədən maliyyələşən təşkilatlarda əməkhaqqı artımları həyata keçirilə bilər.
Məlumat üçün: hökumət bu il orta aylıq əməkhaqqını 379 manata, 2012-ci ildə 431, 2013-də 485, 2014-cü ildə isə 551 manata çatdırmağı proqnozlaşdırır.
Mütəxəssislər onu da qeyd edirlər ki, cari ilin may ayında dövlət büdcəsinə gözlənilən əlavə və dəyişikliklər büdcədən sosial layihələrin maliyyələşdirilməsinə ayrılan vəsaitin artmasına gətirib çıxaracaq. Bu zaman büdcə gəlirlərinin artımı ilə yanaşı xərcləri də çoxaldılacaq. Xatırladaq ki, cari ilin büdcəsinin gəlirləri 12061,0 mln. manat, xərcləri isə 12748,0 mln. manat proqnozlaşdırılır. Xərclərin 55,1 faizi cari xərclərə, 42,2 faizi əsaslı xərclərə, 2,7 faizi dövlət borcuna xidmətlə bağlı xərclərə yönəldilməsi planlaşdırılıb. Sosialyönümlü xərclərin büdcədəki xüsusi çəkisi isə 33,3 faiz müəyyən edilib.
İqtisadçıların fikrincə, əməkhaqqı artımlarının istehlak bazarına təsirlərini azaltmaq və eləcə də yeni qiymət artımları üçün baza yaratmasının qarşısını almaq üçün kompleks tədbirlərə ehtiyac var. Çünki dövriyyədə pul kütləsinin artması nəticə etibarı ilə qiymətlərin qalxması və ikinci yarımildə daha yüksək inflyasiyaya səbəb ola bilər. Bundan başqa, büdcəyə dəyişikliklər zamanı dövlət büdcəsində neft sektorunun rolunu, payını azaltmaq məqsədilə Neft Fondundan büdcəyə transfertlərin həcminə əlavələr edilməməsi daha məqsədəuyğun sayılır.
|
