Birləşmiş Ştatlar Avropa ilə ümumi dəyərlər, üst-üstə düşən maraqlar və qarşılıqlı məqsədlərlə xarakterizə edilən dünyanın ən dolğun tərəfdaşlığını əhatə edir. Bu tərəfdaşlar biri-birləri üçün 21-ci əsrin çətinlikləri və təhlükələrini aradan qaldırmaqda böyük əhəmiyyət kəsb edirlər.

Güclü transatlantik tərəfdaşlığa əsaslanaraq, ABŞ-la Avropa qarşımızda duran qlobal çətinliklərin həll olunmasında daha effektli səyləri həyata keçirə bilər. Atlantik okeanın hər bir tərəfində iqtisadi artımın təmin olunması və iş yerlərinin yaradılması, inkişaf etməkdə olan dövlətlərlə iqlim dəyişikliyi ilə əlaqədar iş aparılması, bütün dünyada sülh və dinc yanaşı yaşam üçün təhlükə yaradan zorakı ektremistlərə qarşı mübarizə aparılması, təhlükəsizlik sahəsində aparıcı mövqe tutmaq üçün əfqan qüvvələrinin hazırlanması və İranda nüvə silahının yaradılmasının qarşısının alınması kimi bir neçə sahəni sadalamaq olar. Məhz birlikdə həyata keçirilə bilən və bizi bağlayan möhkəm və ümumi dəyərlər sayəsində Birləşmiş Ştatlar Lissabon şəhərində noyabr ayının 19-20-də təşkil olunacaq NATO-nun və Astana şəhərində dekabr ayının 1-2-də keçiriləcək ATƏT-in zirvə görüşlərinə qatılmağa yüksək əhəmiyyət verir.

Azərbaycan bu kimi qlobal və xüsusilə Əfqanıstanda olan çətinliklərin qarşısının alınmasında transatlantik birliyin fəaliyyətində getdikcə önəmli rol oynamaqdadır. Azərbaycan NATO-nun Əfqanıstandakı beynəlxalq təhlükəsizliyə yardım qüvvələrinə (ISAF) 90 nəfərlik şəxsi heyət göndərməklə, əfqan diplomatları və hərbiçilərini hazırlamaqla və Əfqanıstandakı koalisiya qüvvələrinin maddi-texniki təminatı üçün vacib bir tranzit marşrutunu təmin etməklə öz töhfəsini verir. Beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən Əfqanıstanın sabit hökumətinin qurulmasında Azərbaycan hökumətinin verdiyi dəstək onun Avroatlantik məkanda təhlükəsizliyin təmin edilməsinə nə kimi məsuliyyətlə yanaşdığını göstərir.

NATO ABŞ-ın Avropada təhlükəsizlik səyləri və ABŞ-ın Avropa ilə birlikdə bəşəriyyətin təhlükəsizliyi üzrə əməkdaşlığı üçün mühüm mexanizm olaraq qalır. Biz prezident Obamanın Lissabon sammitində yekdilliklə NATO-nun yeni Strateji Konsepsiyasını qəbul etmək üçün müttəfiqi olan digər 27 liderlə görüşünü gözləyirik. Bu yeni sənəd yeni təhlükələri tanımağa və Alyansı ona qarşı yönəltməyə, mövcud əlaqələri dərinləşdirməklə yeni tərəfdaşlıqlar qurmağa və 21-ci əsrdə NATO-nun məqsədini dəqiq və asan başa düşülən tərzdə irəli sürməyə imkan verəcək. Lissabonda NATO liderləri, həmçinin də İSAF missiyasında iştirak edən, lakin müttəfiq olmayan tərəfdaşlar, o cümlədən prezident İlham Əliyev bu təşəbbüsə istiqamət vermək üçün Əfqanıstan prezidenti Karzayla görüşəcək. Bundan başqa, NATO liderləri prezident Medvedevlə mühüm NATO-Rusiya Şurasının toplantısını keçirəcək.

Son 11 il ərzində təşkil olunacaq və Astanada keçiriləcək görüş siyasi, hərbi, iqtisadi, ekoloji və insan amili kimi sahələrdə təhlükəsizliyi gücləndirmək üçün ATƏT-in Soyuq Müharibə köklərindən formalaşaraq qlobal foruma çevrilib. Astanadakı görüş zamanı təhlükəsizliyin insan amili, jurnalistləri və söz azadlığını qorumaqda vətəndaş cəmiyyətinin rolunun ATƏT tərəfindən artırılması yolları ilə bağlı məsələlər ABŞ üçün xüsusi maraq kəsb edəcək. Bununla yanaşı, biz, Azərbaycan da daxil olmaqla ATƏT-in geniş əhatə dairəsində enerji təhlükəsizliyini artırmaq, şəffaflığı inkişaf etdirmək və idarəçiliyi gücləndirmək məqsədilə yeni addımların atılmasına ümidlə baxırıq. Eyni zamanda, Amerika Birləşmiş Ştatları Avropanın silahlara nəzarət tədbirlərinin əsas elementlərini gücləndirməkdə və ATƏT-in münaqişələrin tənzimlənməsi ilə bağlı potensialını inkişaf etdirməkdə davam edəcək. Bu da öz növbəsində, beynəlxalq ictimaiyyətə dövlətlər arasındakı gərginliyin daha səmərəli şəkildə aradan qaldırılmasına imkan verəcək.

Yekun olaraq, ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərindən biri olan ABŞ Astana zirvə görüşündə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin gücün tətbiq olunmaması, ərazi bütövlüyünün təmin olunması, xalqların bərabər hüquqları və öz müqəddəratlarını müəyyənləşdirməsi kimi məsələlərin ATƏT-in Helsinki prinsipləri əsasında tənzimlənməsi istiqamətində atılacaq addımları Əliyev və Sarkisyanla işləmək üçün səy göstərəcək.

Birləşmiş Ştatlar bu gün Avropa ilə birlikdə dayanır, necə ki, yaxın tarixi və qarşılıqlı dəyərləri ilə ölkə və xalqları əlaqələndirən davamlı tellərə söykənərək qaranlıq və əzablı Soyuq Müharibə illərində və digər vaxtlarda da Avropa ilə birgə addımlayıb.

Qlobal icma ilə sürətli inkişafı təmin etməkdə və qarşılıqlı asılılığı genişləndirməkdə olan Azərbaycan Transatlantik icmanın uğrunda rolunu artırmış və gələcəkdə çətinliklərin üzə çıxarılması və imkanların araşdırılmasında daha vacib strateji tərəfdaşa çevrilmişdir.