Yaxın bir neçə ayda evlərin qiymətləri düşməkdə davam edəcək. Çünki yay aylarında bir qayda olaraq daşınmaz əmlak bazarında aktivlik aşağı düşür. Ekspert Rəşad Əliyev bildirib ki, daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin düşməsinin səbəbi təkcə yay fəsli deyil. Əslində prosesə təkan verən səbəblər çoxdur:
"Bir müddət əvvəl dünya bazarında neftin ucuzlaşması ixracın həcmini və büdcə daxilolmalarını azaltmaqla yanaşı, kommersiya şirkətlərində, o cümlədən neft şirkətlərində iş yerlərinin kütləvi ixtisarı və maaşların azaldılması ilə nəticələndi. Bu isə öz növbəsində həm əhalinin alıcılıq qabiliyyətini aşağı saldı, həm də daşınmaz əmlak bazarında aktivliyi kəskin azaltdı. Digər tərəfdən ölkədən kənarda yaşayan, xüsusən də Rusiyada işləyən soydaşlarımızın pul köçürmələrinin azalması, əhaliyə verilən kreditlərin həcminin azalması da bazara mənfi təsir göstərdi".
Beləliklə də böhrandan əvvəl bazarda qiymətlərin qeyri-normal templə artması nəticəsində qiymət korreksiyası gözlənilən idi. Ekspertlər deyir ki, qiymətlərin korreksiyasına 2007 (16,7%) və 2008-ci (20,8%) illərdə müşahidə edilən yüksək inflyasiya, ilkin bazarda xərclərin şişməsi, ipoteka proqramının icra olunması və s. mane olurdu.
R.Əliyevin fikrincə, ilkin və təkrar bazarda evlərin qiyməti pik həddindən bəri orta hesabla 35 faiz aşağı düşüb. Zonalar üzrə ucuzlaşma qeyri-bərabər olub. Məsələn, ilkin bazarda ən az ucuzlaşma şəhərin mərkəzində və aktiv ərazilərdə müşahidə edilib. Kommersiya təyinatlı daşınmaz əmlaklar təxminən 20-25% aşağı düşüb. Kommersiya obyektlərinin yaşayış evlərinə nisbətən az düşməsi birincinin gəlirliyi ilə əlaqəlidir.
Torpaq bazarına gəlincə, göstəricilər fərqli olub. İnvestisiya əhəmiyyətli obyektərin qiyməti yaşayış təyinatlı torpaqlarla müqayisədə çox ucuzlaşıb. Əslində daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin bərpası üçün iki şərtin olması vacibdir. Bunları ekspert açıqlayır:
"İqtisadi aktivliyin yaxşılaşması və daşınmaz əmlak bazarına nikbin əhval-ruhiyyənin qayıtması bazarı canlandıra bilər. Ancaq avqust ayının sonuna kimi bu iki amilin baş vermə ehtimalı çox aşağıdır. Yayda bir qayda olaraq, daşınmaz əmlak bazarında aktivlik aşağı düşür. Bu baxımdan avqusta qədər qiymətlər az da olsa, düşməkdə davam edəcək. Sentyabrda isə bazarda qiymətlərin sabitləşməsini müşahidə etmək olacaq. İqtisadi statistikada ciddi dəyişiklik baş verəcəyi təqdirdə bu proqnoza yenidən baxmaq olar".
Ekspertin açıqlamasına görə, bu vəziyyətdə kommersiya təyinatlı əmlakların qiyməti daha çox zərər çəkə bilər. "Kommersiya obyektləri 10%-ə qədər ucuzlaşa bilər. Mənzillərin qiyməti ipoteka kreditləşməsinin həcmindən asılı olacaq. Torpaq bazarında isə sakitlik hökm sürəcək".
|
