"Biz uşağın həyatımızın bütün sahələrində diqqət mərkəzində olmasına çalışırıq. Məsələn, bu gün orta məktəbdə diqqət mərkəzində pedaqoqdur, səhiyyə sahəsində də vəziyyət eynidir. Amma düşünürəm ki, diqqət mərkəzində uşaq olmalıdır. Biz həmçinin ictimaiyyətin uşaqların hüquqları haqqında məlumatlı olmasına can atırıq. Uşaqlara və uşaqlığa münasibətə yenidən nəzər salmaq lazımdır", - deyə ölkəmizdə səfərdə olarkən UNICEF-in Mərkəzi və Şərqi Avropa, MDB ölkələri üzrə regional direktoru Stiven Allen bildirib. Onun səfərinin əsas məqsədi uşaqlar üçün maksimum rahat həyat şəraitinin yaradılması yollarının axtarılması ilə əlaqəlidir.
Onun sözlərinə görə, inkişaf etmiş Avropa ölkələrində uşaq ombudsmanı postu mövcuddur. Azərbaycana gəldikdə isə qonaq hesab edir ki, buna Azərbaycan hökuməti qərar verməlidir.
Söhbət əsnasında öyrəndik ki, qonaq dövlət orqanlarının, parlamentin nümayəndələri ilə görüşlərdə səhiyyə, təhsil və uşaqların müdafiəsi məsələləri ətrafında müzakirələr aparıb. "Bu görüşlərdə uşaqların müdafiəsi qanunvericiliyi və Ailə Məcəlləsi barəsində söhbətlər etdik. Öyrəndim ki, Azərbaycanda bir sıra vacib qanunlar, o cümlədən duzun yodlaşdırılması haqqında qanun mövcuddur. Təhsil naziri Misir Mərdanovla görüşdə biz məktəbəqədər təhsil və bu sahənin maliyyələşdirilməsi məsələlərini müzakirə etdik".
Məlum olduğu kimi, UNICEF məktəbəqədər təhsili təhsil sisteminin vacib pilləsi hesab edir və bu sahəyə xüsusi diqqət ayırır. Direktor deyir ki, bununla bağlı hansısa fikir söyləmək, bu sahəni tənqid etmək və ya əksinə, tərifləmək üçün vəziyyəti analiz etmək lazımdır.
Sirr deyil ki, Azərbaycan hökuməti vaxtaşırı uşaqların müdafiəsinin təşkilinə görə tənqidlərə məruz qalır. Azərbaycan uşaqlar arasında ölüm hallarının yüksək olduğu ölkələrin siyahısında ön yerlərdən birini tutur. S.Allen deyir ki, yeni doğulmuşlar arasında ölüm hallarının azalması təqdirəlayiq haldır. Lakin 5 yaşlı uşaqlar arasında ölüm göstəricisi yüksək olaraq qalır. Hər 1000 uşaqdan 36-da ölüm qeydə alınır. Direktor deyir ki, problemin həllini fəallaşdırmaq üçün səhiyyə sahəsində islahatları sürətləndirmək lazımdır. Baxmayaraq ki, bu sahədə tərəqqi müşahidə edilir, biz uşaqlar arasında ölüm hallarının minimuma endirilməsində böyük uğurlar əldə edilməsinə çalışırıq. Bunun üçün də müxtəlif strukturların birgə çalışması əhəmiyyətlidir. Bir vacib məqamı da qeyd etmək istəyirəm. Ölkənizdə erkən nikah problemi vardır. Əhalinin maarifləndirilməsinə baxmayaraq, bu problemin hələ də aktuallığını qoruduğunu öyrəndim. Mən bu qənaətdəyəm ki, erkən nikahlar ölkənin gələcəyinə, nəsillərin gələcəyinə mənfi təsir edir".
Bir neçə ildir ki, Azərbaycanda deinstitusionalizasiya - uşaqların uşaq evlərindən ailələrə verilməsi proqramı həyata keçirilir. Proqramın gerçəkləşdirilməsinə münasibət bildirən S.Allen tərəqqinin müşahidə edildiyini vurğulayır: "Lakin böyük uğurların qazanılması hələ qabaqdadır. Hər bir uşaq ailədə yaşamalıdır. Ona görə də uşaqların uşaq evi, internat kimi məkanlarda qalmamasına çalışmaq lazımdır".
Xatırladaq ki, hazırda Azərbaycanın iki pilot bölgəsində deinstitusionalizasiya proqramı həyata keçirilir. Bir müddətdən sonra proqramın həyata keçirilməsinin nəticələri barədə danışmaq olacaq. S.Allen deyir ki, sözügedən proqramın genişləndirilməsi üçün iqtisadi və sosial problemlər tam həllini tapmalıdır.
|
