Quzey Kipr Türk Cümhuriyyətinin prezidenti Məhmət Əli Tələt Kipr məsələsində rum tərəfinin prezidenti Dmitris Xristofyas ilə "çözümə qovuşmağı konkret bir hədəf olaraq fiksə etdiklərini" və "rum tərəfinin çözümü konkret bir hədəf olaraq qarşıya qoyma nöqtəsinə gəldiyini" söyləmişdir, deyə Lefkoşadan aldığımız rəsmi informasiyada deyilir. Məhmət Əli Tələt bu barədə Kipr Türk Ticarət Odası üzvləri ilə görüşündə söyləmişdir.
Məhmət Əli Tələt bu anda hədəfin "bərabərliyə əsaslanan iki kəsimli, iki toplumlu bir ortaqlıq dövləti" olduğunu demişdir. "Bunu istəyirik, çünki əldə edilə biləcək çözüm budur", deyə sözlərinə əlavə etmişdir. Məhmət Əli Tələtin söylədiklərindən belə anlaşılmışdır ki, qarşıda iki yol var: güclü mərkəzi hökumətmi qurulsun, yoxsa vahid beynəlxalq kimlikli, məhdud səlahiyyətli mərkəzi hökumət ilə qalan səlahiyyətlərin qurucu dövlətlərdə olduğu bir sistem? İndi tərəflər bu iki yoldan birini seçməyə qərar verməlidirlər və qarşıdakı dönəmdəki danışıqlarda bu məsələ həllini tapmalıdır. Kipr tərəfi indiki anda belə hesab edir ki, əgər "güclü mərkəzi hökumət" variantı seçilərsə, bu halda sayca az olan Kipr Türkləri dominantlıq altına düşəcək və bunun örnəyini onlar Kipr Cümhuriyyəti dönəmində yaşamışlar və bir də o sistemə qayıtmaq istəmirlər. Onlar hesab edirlər ki, iqtisadiyyat da daxil olmaqla, əsas sahələr qurucu dövlətlərdə qalacaq və bununla da onlar özləri-özlərini idarə edəcəklər.
Məhmət Əli Tələt deyib ki, rum tərəfi bu modelin tərsini istəyir: güclü mərkəzi hökumət və məhdud səlahiyyətli qurucu dövlətlər. QKTC prezidenti Tələt qeyd edib ki, rum tərəfinin iddialarının əksinə olaraq türk tərəfi konfederasiya istəmir, əgər tək beynəlxalq kimlikdən söhbət gedirsə, bu - federasiya anlamına gəlir.
Aparılan danışıqların indiki mərhələsində rum tərəfinin tələbi budur ki, mallar 1974-cü ildən əvvəlki sahiblərinə qaytarılsın, türk tərəfi bununla razılaşmır. Müzakirə mövzularından biri də polis, federal polis və ortaq araşdırma strukturunun təşkilidir. Belə bir fikir var ki, qurucu dövlətlərin ordusu olmayacaq.
Rum tərəfinin prezidenti Dmitris Xristofyas isə deyir ki, "federasiya modeli çətin bir çözümdür, Kipr şəraitinə münasib deyil, lakin bu çözüm yolu ilə irəliləmək məcburiyyətində qalmışlar". Qarşıdakı yanvar ayında iki prezident arasında yeni görüşmələr keçiriləcəkdir.
|
