Elmi müdafiə şuralarının səmərəsizliyi üzə çıxıb. Bəllidir ki, bu gün maddi durumu yüksək olan və elmdən xəbəri olmayanlar dissertasiya yazdırıb alim olmaq eşqinə düşürlər. Ən acınacaqlısı isə budur ki, saxtakarlar hamısı bu istəyinə nail olur. Heç kəsə sirr deyil ki, ölkənin elm və ali təhsil müəssisələrində başqalarına dissertasiya yazmaq kimi qeyri-leqal xidmət növü də formalaşmışdır. Azərbaycan elmi üçün rüsvayçı bir situasiya yaranıb. Elə bir situasiya yaranıb ki, elm sahəsinin yetkililəri - hamısı görkəmli alimlərdir - bu mövzuda danışmaqdan qaçırlar.
"Elmi müdafiə şuralarının tərkibində köklü dəyişikliyə ehtiyac var". Bu fikri MM Elm və təhsil komitəsinin keçmiş sədri Şahlar Əsgərov deyir. Onun mülahizəsincə, müdafiə şuralarının tərkibində hər hansı kadrın dəyişdirilməsi ilə bu məsələni həll etmək mümkün deyil, bu sistemə liberal baxış tələb olunur. Əsgərov xatırladır ki, elmi müdafiə şuralarının fəaliyyətində qüsurlar bütün MDB ölkələrinin elm sistemində mövcuddur.
Şahlar Əsgərov deyir: "Son 20 ildə on minlərlə elmi iş müdafiə olunub, ancaq onların heç birinə müdafiə şuraları tərəfindən etiraz edilməyib. İyirmi ildir ki, elmi işlərin müdafiəsində şura üzvlərindən nə neytral qalan var, nə də əksinə gedən. Necə ola bilər ki, elmi dartışma hesab olunan müdafiə işlərində elmi mübahisə aparılmasın? İstənilən adi məsələ ətrafında yüz cür fikir səsləndirilir, elmi müdafiələrdə isə vahid fikir var ki, o da hamının səs verməsidir. Elmi işlərin müdafiəsi Ali Attestassiya Komissiyasına keçənə qədər on pillə yol gedir. Bu pillələrin heç birində deyilmir ki, dissertasiyanın mənfi xüsusiyyəti nədir, müsbət xüsusiyyəti hansıdır".
Bəs, saxta elmi işlərin müdafiəsinin qarşısını necə almaq olar? Şahlar Əsgərovun dediklərindən bəlli oldu ki, artıq Rusiyada bu istiqamətdə konkret tədbirlər görülməkdədir: "Rusiyada dissertasiyanın elektron variantını internetə yerləşdirirlər. Əgər hansısa cümlə digər mənbədən götürülübsə, saxta elmi iş hazırlanıbsa, onu dərhal internet vasitəsilə müəyyən etmək olur. Dəqiq bilmək olur ki, hansı fəsil, paraqraf və cümlə hansı elmi işdən götürülüb. Bununla da saxta elmi işlərin qarşısını almaq mümkündür. Azərbaycanda da saxta elmi işlərin qarşısının alınması üçün informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının imkanlarından istifadə etmək lazımdır".
|
