Onun bənzərsiz ifasındakı ariyalar, romanslar və xalq mahnıları yaşlı nəslin yaxşı yadındadır. "İpək dəsmal", "Nar-nar", "Aman ovçu", "Qara gözlər", "Asta yeri, kəmər düşər belindən", "Altun üzük", "Qərənfil", İraq-Türkmən sənətçisi Sinan Səidlə duetdə ifa etdiyi "Evlərinin dalı yonca" kimi duyğulu ifalarını xatırlatmaq kifayətdir. Nərminə Məmmədova (1929-97) BDU filologiya fakültəsinin məzunu olsa da, daha çox ifaçı kimi tanınırdı və onun son dərəcə lirik, əsrarəngiz, romantika ilə dolu cəsinə, ifa tərzinə çoxları heyran kəsilmişdi. Elə indinin özündə də onlar radio dalğalarında səsləndiriləndə adamda həzin bir ovqat doğurur.
On iki ildir Nərminə Məmmədova həyatdan köçüb, amma onun adı gerçək sənətdən söhbət düşəndə hər zaman xatırlanır. Publisistik və elmi kitablarına görə yaxşı tanıdığımız Minaxanım Təkləli bu günlərdə Nərminə Məmmədova sənətinə sevgi və hörmətdən doğulan esse-xatirələri "Sirrimi bilmədin..." adı ilə ayrıca nəfis bir kitab şəklində nəşr etdirmişdir.
Burada biz Nərminə Məmmədovanın valideynləri - müəllimə Şəfiqə xanım Qiyasbəyli və siyasi zəmində 1937-ci ildə repressiya olunmuş, ağır sürgün həyatı yaşamış dövlət adamı Ağası Məmmədovun evlilikləri, yaşadıqları çətinliklər, Nərminənin poeziya və musiqi ilə nəfəs alan mühiti, tələbəlik illəri, rəfiqələri, onların söylədikləri, Nərminənin mühəndis Ramiz Qiyasbəyli ilə evliliyi, onun sənət dünyası, ifa üslubu, xəyallar aləmi bədii bir dillə təsvir edilir.
Nərminə xanım 1944-cü ildə 15 yaşındaykən ilk dəfə radioda oxuyur və onun məlahətli səsi o vaxtdan diqqəti cəlb edir. Beləliklə, bu istedadlı gənc qızın ifaçılıq həyatı başlanır. 35 il sənətdə qalır və təkrarsız, ölməyən bir sənət bioqrafiyası yazır. 1980 və 1986-cı illərdə keçirdiyi infarktdan sonra sənətdən uzaqlaşan Nərminə xanım bir də bu arenaya qayıtmadı və onun səsinin heyranı olan sənətsevərlərin xatirəsinə köçdü.
Müəllif bu kitabında Nərminə Məmmədovanın ifaçılığına "Azərbaycanın musiqi sənətində mükəmməl bir milli zövqü, sənətin bitkin mənzərəsini əks etdirən, təəssüf ki, vaxtında qiymətləndirilməyən bir epoxa" kimi dəyər verir. "Hər zaman onun səsi dövrün səsi olaraq qalacaq" deyir. 50-80-ci illərin romantika ilə dolu duyğulu səsi...
|
