Təbii ki, Azərbaycan mətbuatı tarixinə dair sovet dönəmində yazılmış kitablar bəlli səbəblərdən öz aktuallığını itirib və 90-cı ildən sonra yaranmış yeni tarixi-siyasi situasiyada bu tarixə yeni baxış tələb olunur. Bir sıra ali məktəblərimizdə jurnalistika fakültələri və orada jurnalistikanın bu və digər yönlərini tədris edən xeyli sayda müəllim olsa da, bu boşluq qalırdı. Boşluğu "Şərq" qəzetinin təsisçisi və naşiri Akif Aşırlı doldurdu. "Azərbaycan mətbuatı tarixi. 1875-1920" adlı orijinal bir tədqiqat əsərini ortaya qoydu və Azərbaycanda Atatürk Mərkəzində media liderləri və bu sahənin aparıcı isimlərinin iştirakı ilə təqdimat mərasimi keçirildi.
"Azərbaycan mətbuatı tarixi. 1875-1920" Akif Aşırlının "Nərimanovun Kremldə qətli" (2006), "Cümhuriyyət dövrü mətbuatında Qafqaz İslam Ordusu" (2007) kimi orijinal araşdırma məhsulu olan iki sanballı kitabından sonra bir tarixçi olaraq özünütəsdiqinin yeni bir örnəyi kimi qəbul etmək olar.
İyirmiyə qədər çıxış oldu və kitabın məziyyətləri barədə yalnız müsbət fikirlər səsləndirildi. "Akif Aşırlının belə bir kitabı ortaya çıxarmaq cəsarəti hörmətə layiqdir", - bu sözləri Yazıçılar Birliyinin katibi Rəşad Məcid səsləndirdi. BDU jurnalistika fakültəsinin müəllimi Cahangir Məmmədli müəllifi "jurnalist-alim" adlandırdı və "Azərbaycan mətbuatı tarixi. 1875-1920" kitabının tədris fəaliyyətində onlara gərək olacağını söylədi.
"Media fəaliyyəti bizim vaxtımızı tamam alır, Akif Aşırlının bizdən fərqi odur ki, qəzetçiliklə yanaşı, elmlə də məşğul olmağa macal tapır və bu kitab onun dəyərli çalışmalarının bir örnəyi olaraq qarşımızdadır. Təbii ki, mətbuat tariximiz bununla bitmir. Çox arzu edərdim ki, Akif Aşırlı 1989-90-cı ildən sonrakı mətbuat tariximizə də nəzər sala bilsin", - bu sözləri Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin sədri Elçin Şıxlı söylədi. O sözlərinə əlavə etdi ki, kitabda bəzi sitatlara ötəri göz gəzdirib, belə görünür o çağla müqayisədə mətbuata münasibətdə, problemlərə münasibətdə çox şey dəyişməyib və bu ağrılı məsələlər bir millət olaraq, bir ziyalı olaraq bizlərin qarşısında dayanır və göstərir ki, biz hələ çox çalışmalıyıq.
Xatırladaq ki, sonuncu dəfə "Azərbaycan mətbuat tarixi" 1974-cü ildə nəşr edilib və aktuallığını itirib. Belə ki, dövrün ideoloji tələblərindən irəli gəlməklə, orada mətbuat tariximizə tendensiyalılıq var, reallıq qətiyyən əksini tapmır. İndi aradan keçən bu 35 ildə çox böyük siyasi təbəddülatlar baş vermiş, problemə daha sərbəst yanaşma şəraiti yaranmışdır. Müəllif özü də etiraf edir ki, onun bu əsəri mövzuya dair son və qəti söz deyil. Bu baxımdan kitab problemin həllinə ilkin, lakin, bizcə, uğurlu bir cəhd kimi qəbul edilməlidir. Kitaba mətbuat tariximizin ən yaxşı bilicilərindən olan professor Alxan Bayramoğlu ön söz yazıb. O qeyd edir ki, kitab indiyə qədər yazılıb çap edilmiş elmi-tədqiqat işlərinin üzərində qurulsa da, müəllif keçmişdəki ideoloji baxış və münasibətlərdən uzaq olmağa çalışmışdır.
Akif Aşırlı özü isə tədris fəaliyyətinin gedişində (universitetlərdə bir ara jurnalistikanı tədris edib) bu sahədə müəyyən boşluq olduğunu gördüyünü və bu kitabın həmin boşluğu doldurmaq istəyindən doğduğunu söylədi. Təbii ki, son sözü mütəxəssislərin öhdəsinə buraxdı.
|
